Boeken van Catharina de Haas

Vriendschap, een tweede ik

Filosofie Magazine, April:
nummer 1 in de TopTien van best verkochte filosofieboeken

December 2011 in de boekhandel. Gebonden. Met tekeningen van Stefan Verwey. Prijs: € 19,95

..., een vriend echter is een tweede ik, die de ander precies bezorgt wat hij zelf niet kan bereiken. Aristoteles, Ethica blz 291, Historische Uitgeverij Groningen.

Op deze pagina:

 

   
   

Vriendschap, een Tweede ik

Door Monique Doderlein de Win
Vragen over vriendschap, wie heeft ze niet? Wanneer noem je iemand een vriend, een bekende of een kennis? Aan welke criteria moet een echte vriend voldoen? Wat heb jij te geven? Kun je zonder vrienden leven? Hebben we nog vrienden nodig als we een partner hebben met wie we alles kunnen delen? Kun je rouwen om een vriendschap? Ben je bereid om risico's te nemen omwille van vriendschap?

Dit boek zal u zeker niet teleurstellen in het vinden van antwoorden op de vele vragen die samenhangen met vriendschap. Het is de schrijfster gelukt om voor mij, de complexiteit van vriendschappen te vereenvoudigen. Ze heeft mij met dit boek geleerd om te gaan denken in soorten 'relatievormen'.

Ze heeft me ook duidelijk gemaakt met dit boek, dat alle vormen van relaties hun eigen waarde hebben in een mensenleven.

De conventionele relatievorm waarin je elkaar hallo zegt, de middellijke relatievorm waarin je voor de ander een middel bent om diens doel te bereiken, de functionele relatievorm waarbij je voor elkaar een bepaalde functie vervult, en de persoonlijke relatievorm waarbij beide personen waarde voor elkaar hebben en wel als persoon. De persoonlijke relatievorm is liefde en er bestaan diverse vormen van liefdesrelaties en vriendschap is één van die vormen, aldus De Haas.

Vervolgens maakt De Haas onderscheid tussen "hogere" en "lagere" vriendschappen ook wel echte en minder echte vriendschappen genoemd.

En het is waar wat ze zo mooi aan de orde stelt: Vragen stellen over wat vriendschap voor jouw betekent, houdt in, dat je dichter bij jezelf komt, dat je (beter) te weten komt wie je bent, wat je wilt, en wat het voor jou betekent om met mensen te leven en hoe je wilt leven. Wat verwacht je van andere en wat heb je zelf te geven? "Immers Levenskunst is weten wat je nodig hebt en weten waar je dat krijgen kunt, is de zorg voor jezelf goed behartigen", aldus de schrijfster. Wauw, wat een bijzonder, integer mens is deze schrijfster!

Met mooie filosofische beschouwingen en teksten van filosofen en veel toelichtingen vanuit de psychologie laat ze me echt anders kijken naar het fenomeen vriendschappen. Wat een wijsheden, wat een handvatten, wat een geweldig boek.

Het geheel is omgeven met pakkende en humorvolle illustraties van Stefan Verwey, die op een gewaagde manier relativerend werken. Doe je voordeel met dit boek. Het lezen van dit boek werkte voor mij heel bevrijdend.

Een mens heeft mensen nodig...

Vriendschap, een Tweede ik
Catharina de Haas
ISDN 9789055948840
Uitgeverij Scriptum

naar boven

   
   

Denkpijn? Raadpleeg de filosoof

   
Trouw, 18 november 2008
Door Eveline Brandt
Moeilijke beslissingen, dilemma’s, wat moet je daarmee aan? Was er maar iemand die even stevig met je mee kon denken. Een filosofisch consulent biedt uitkomst.
Catharina de Haas (foto Mark Kohn)
Catharina de Haas (© Mark Kohn)

Er staat veel in haar mooie, sfeervolle spreekkamer: een comfortabele bank, kunstobjecten en een boekenkast vol met grote denkers zoals Plato in 17 delen, Martha Nussbaum en Heidegger.

Lees verder op de website van Trouw

naar boven

   
   

Inspiratiebronnen van Catharina de Haas

Veel problemen ontstaan door een eenvoudige oorzaak, namelijk de poging om de vraag te beantwoorden zonder eerst precies te onderzoeken wat de vraag precies is, waarop men de antwoorden verlangt.

G.E. Moore - Principia Ethica

 

Wat is kunst?

Kunst is datgene wat als kunst wordt aangeboden en als zodanig wordt herkend en erkend.

Catharina de Haas (1992)

 

Een van de grote inspiratiebronnen is Karl Jaspers. Zijn filosofie is bij uitstek praktisch gericht. De vraag: 'Hoe er geleefd moet worden?' staat bij hem steeds centraal. Filosoferen is bij Jaspers denken over hoe de mens zou kunnen leven.  

Volgens alle existentiefilosofen is de mens zelf de bron van zijn eigenschappen. Dat wil zeggen dat hij is wat hij is doordat hij zichzelf accepteert en doordat hij zelf de verantwoordelijkheid voor zijn eigen bestaan op zich neemt.

Jaspers' existentie is geen kant en klaar gegeven realiteit, maar een opgegeven mogelijkheid.

De mens is nooit kant en klaar, de mens zal altijd aan zichzelf moeten blijven werken. Wie ben ik? Wat wil ik? Welke doelen kan ik bereiken? Wat is geluk voor mij? Hoe kan ik daar zelf aan bijdragen?

In gesprek met een filosoof kan men daar helderheid over krijgen. Er komt beweging in het denken.

   
Voor meer informatie: ga naar internet en zoek op de naam Catharina de Haas het recente interview over de praktijk in het dagblad Trouw van dinsdag 18 november 2008.

 

Grote inspiratiebron is ook de filosoof Emmanuel Levinas (1906-1995) met zijn speciale denken over de Ander en het andere.

Verantwoordelijk zijn voor de ander, je niet onverschillig tonen voor de ander.

Tegenover het geweld in de wereld weer de moraal van elk individu plaatsen. Je hebt je het bestaan van de ander aan te trekken.

Levinas haalt de uitspraak van John Donne aan om aan te geven hoe je verantwoordelijk kunt zijn tegenover de Ander. Hij doet dit op zeer persoonlijke wijze en uiteindelijk zo eenvoudig, dat je er zelf mee uit de voeten kunt in je eigen leven.

John Donne - "Never send to know for whom the BELL tolls, it tolls for THEE"

   
Citaat

'Iemand die werkelijk wil weten wie hij is, zou een kalme, fanatieke verzamelaar van teleurstellingen moeten zijn, en het op zoek gaan naar teleurstellende ervaringen zou voor hem een verslaving moeten zijn, de allesbepalende verslaving in zijn leven, want zo iemand zou met grote helderheid onder ogen zien dat de teleurstelling, niet een brandend, verwoestend gif is maar een koele verzachtende balsem die ons de ogen opent voor de ware contouren van onszelf.'

Amadeu de Prado in: "Nachttrein naar Lissabon" van Paul Mercier


 Motto  van Paul Mercier in zijn boek "Perlmann's zwijgen"  De anderen zijn werkelijk anderen. Anderen.
   

Wittgenstein (klik op de foto voor een grotere weergave)


Bertrand Russell over Wittgenstein die in 1911 in Cambridge bij hem kwam studeren.

'Hij was vreemd en ik vond dat hij er maar rare ideeën op nahield, zodat ik er een hele collegeperiode maar niet achter kon komen of hij een genie was of alleen maar een excentriekeling.

Aan het eind van zijn eerste collegeperiode kwam hij naar me toe en vroeg me: "Wilt u mij alstublieft zeggen of ik een volstrekte idioot ben of niet?" Ik antwoordde: "Mijn beste vriend, ik weet het niet. Waarom vraag je me dat?" Hij zei: "Omdat ik, als ik een volstrekte idioot ben, van plan ben piloot te worden. Zo niet dan word ik filosoof." Ik vroeg hem mij in de vakantie iets over een filosofisch onderwerp te schrijven en daarna zou ik hem zeggen of hij volkomen krankzinnig was of niet. In het begin van de volgende collegeperiode bracht hij me het resultaat van dit voorstel. Nadat ik één zin had gelezen zei ik hem: "Nee, je moet geen piloot worden." En hij is het niet geworden.'
   
   

De filosofisch consulent wil samen met de cliënt naar antwoorden zoeken.  Als filosoof wil ik ingewikkelde gedachten weer terugbrengen naar de taal  van alledag.  De denkexercities van de  grote filosofen zijn immers ooit bij het gewone alledaagse begonnen.
Er was allereerst een feit en daarna kwamen de verklaringen. Toen kwam de theorie en vervolgens werd er een bouwwerk van gemaakt en verdwenen veel denkers in de ivoren toren. 

Terug dus naar de simpele gedachte dat het leven soms  te vatten is in simpele woorden.

naar boven

   

Colofon

Art director Linda van der Schaaf,  Studio EL
Teksten Janneke Vonkeman Tekstproducties
Foto's Hans Keller
Catharina de Haas
Els Enschedé
Mark Kohn
Techniek Victor Zwaan
 
naar boven